Omurilik kanalı stenozu nedir?
Omurilik kanalı stenozu, omurilik ve sinir köklerinin geçtiği omurilik kanalı lümeninin patolojik daralmasıdır. Daralma sinir yapılarının sıkışmasına ve kan akışının bozulmasına yol açar, bu da ekstremitelerde ağrı, uyuşma ve zayıflığa neden olur.
50 yaş üstü bireylerde en yaygın omurga hastalıklarından biridir. Araştırmalara göre, 60 yaş üstü bireylerin %20-30’unda MR’da stenoz saptanır, ancak hepsinde klinik belirti vermez.
Stenoz türleri:
- Merkezi stenoz — merkezi kanal daralması, omurilik kompresyonu
- Lateral (foraminal) stenoz — intervertebral foramina daralması, sinir kökü kompresyonu
- Degeneratif stenoz — en sık görülen, yaşla gelişir
- Konjenital stenoz — anatomik olarak dar omurilik kanalı
Geliş nedenleri:
- Sarı ligament hipertrofisi
- Osteofitler (kemik çıkıntıları)
- Disk hernileri ve protrüzyonları
- Spondilolistez
- Faset eklem artrozu
Stenoz hakkında bilgiler
- ICD-10: M48.0
- Sıklık: 100.000’de 5/yıl
- Yaş: genellikle 50 yaş üstü
- Lokalizasyon: %75 — lomber bölge
- Ameliyatlar: yaşlılarda omurga cerrahisinin en sık nedeni
Nedenler ve gelişim mekanizması
Omurilik kanalı stenozu, yıllarca biriken dejeneratif değişikliklerin sonucudur. Yaşla birlikte omurga yapıları kalınlaşır ve deforme olur, omurilik ve sinir köklerinin geçtiği kanal lümenini giderek daraltır.
Degeneratif nedenler
- Sarı ligament hipertrofisi — arkadan kanalı sınırlayan ligament kalınlaşması. Stenozun ana nedeni
- Osteofitler — omur gövdeleri ve faset eklemleri üzerinde kemik çıkıntıları
- Faset eklem artrozu — eklem büyümesi lateral cepleri daraltır
- Disk fıtıkları ve protrüzyonları — disklerin kanal içine taşkınlığı
- Spondilolistezis — kanalı deforme eden omur kayması
Diğer nedenler
- Doğuştan stenoz — doğuştan anatomik olarak dar kanal (çapı 12 mm'den az)
- Posttravmatik — omur kırıklarından sonra
- Yatrojenik — önceki ameliyatlardan sonra (skarlaşma, instabilite)
- Paget hastalığı — kemik kalınlaşması
- Bağ dokusu kalsifikasyonu — kalsiyum tuzlarının birikimi
Stenozda rejeneratif tedavi neden etkilidir
- Regeneratif konsantreler sarı ligament hipertrofisini azaltır
- Antienflamatuar etki stenoz bölgesindeki doku ödemi azaltır
- Kök hücreler doku yeniden modellenmesini — «yeniden yapılanma»yı başlatır
- Kemik çıkarılması (laminektomi) veya fiksasyon (spondilodez) gerekmez
- Omurga hareketliliği tamamen korunur
Omurga kanalı stenozunun semptomları
Lomber stenoz
- Nörojenik (spinal) topallama
- Yürürken bacaklarda ağrı ve ağırlık hissi
- İleri eğilmede rahatlama
- Bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
- Bacaklarda güçsüzlük
- Yürüme mesafesinin azalması
Servikal stenoz
- Boyunda ağrı ve sertlik
- Kollarda uyuşma
- İnce motor becerilerde bozukluk
- Yürürken koordinasyon bozukluğu
- Ağır vakalarda — miyelopati
⚠️ Kırmızı bayraklar
- Mesane fonksiyon bozukluğu
- Bacaklarda ilerleyici güçsüzlük
- Yürüme bozukluğu
- At kuyruğu sendromu
Stenoz tanısı
Stenozun doğru tanısı kritik öneme sahiptir, çünkü semptomlar bacaklardaki damar hastalıklarını (klimakterik topallama) taklit edebilir. Temel ayırıcı özellik: stenozda ağrı ileri eğilmede azalır (kanal genişler), damar patolojisinde ise durmada.
Tanı yöntemleri:
- MRG — temel yöntem. Kanal daralma derecesini, ligament hipertrofisini, disk ve sinir köklerinin durumunu görselleştirir. Kanal enine kesit alanını ölçer (normal — 100 mm²'den fazla, ağır stenoz — 75 mm²'den az)
- BT — kemik değişikliklerini detaylandırır: osteofitler, kalsifikasyonlar, omur arkalarının deformiteleri
- Fonksiyonel röntgen grafileri — fleksiyon/ekstansiyon sırasında instabilite ve spondilolistezisi ortaya çıkarır
- ENMG — sinir hasar derecesini değerlendirir ve stenozu polinöropatiden ayırmaya yardımcı olur
Tedavi planlaması:
MRG/BT görüntüleri navigasyon sistemine yüklenir, bu sistem kompresyon bölgelerinin 3D haritasını oluşturur. Cerrah hangi yapıların daralmaya neden olduğunu (sarı ligament, osteofitler, diskler) tam olarak belirler ve dekompresyon için maksimum etki sağlayacak rejeneratif konsantre enjeksiyon noktalarını planlar.

Ücretsiz MRG değerlendirmesi
- MRG görüntülerini online gönderin
- Klinik hekimi stenoz derecesini bizzat değerlendirecek
- 1–3 iş günü içinde rapor
- Taahhüt yok
Spinal stenoz (omurilik kanalı darlığı): tedavi seçenekleri ve bilinenler
Tedavi planını klinik doktoru muayene ve görüntülerin değerlendirilmesinden sonra yapar. Tabloda bu tanıda genellikle konuşulan seçenekler ve ne kadar araştırıldıkları yer alıyor.
| Seçenek | Ne beklenebilir | Kanıt düzeyi |
|---|---|---|
| Egzersiz tedavisi ve fizyoterapi | Ağrıyı azaltır, kasları güçlendirir, fonksiyonu iyileştirir; tedavinin temelidir | Orta düzeyde kanıt |
| Ağrı kesiciler ve NSAİİ | Alevlenmede ağrıyı hafifletir; uzun süreli kullanım yan etkiler nedeniyle sınırlıdır | Orta düzeyde kanıt |
| Epidural veya perinöral enjeksiyon | Sinir kökü ağrısını haftalar veya aylar boyunca azaltır, alevlenmeyi atlatmaya yardımcı olur | Sınırlı veya çelişkili kanıt |
| PRP / CGF | Kendi kanınızdan elde edilen konsantre; ağrıyı azaltabilir, yeni doku oluşturduğu gösterilmemiştir | Az veri |
| Omurilik kanalı dekompresyonu | Konservatif tedavi yardımcı olmazsa veya endikasyon varsa | Endikasyona göre — doktor karar verir |
Talebinizi birkaç partner kliniğe gönderiyoruz. Bazıları konservatif tedavi veya enjeksiyon, bazıları ameliyat önerir; her klinik kendi koşullarını ve fiyatını bildirir. Seçenekleri karşılaştırmanıza yardımcı oluyoruz.
Rejeneratif yöntemler: gerçekçi beklentiler
Spinal stenoz ve spondilolistezde belirtiler çoğu zaman uzun süre sabit kalır. Egzersiz tedavisi, ağrı kesiciler ve epidural enjeksiyonlar hastaların bir kısmına yardımcı olur. Rejeneratif enjeksiyonlar omurilik kanalını genişletmez ve kaymış omuru yerine getirmez; bunlarla ilgili veri azdır.
Ameliyat ne zaman konuşulur? Bacaklardaki ağrı ve güçsüzlük yürüme mesafesini kısaltıyorsa, nörolojik belirtiler artıyorsa veya kayma ilerliyorsa ameliyat konuşulur.
Enjeksiyon işe yararsa etki genellikle 6–12 hafta içinde artar, sonuç 2–3 ay sonra değerlendirilir. Hiçbir klinik sonucu garanti edemez.
Kimler için uygun değildir ve olası riskler
Kontrendikasyonlar
- Aktif enfeksiyon — enjeksiyon bölgesinde veya ateşle seyreden genel enfeksiyon.
- Aktif kanser veya devam eden kemoterapi.
- Pıhtılaşma bozuklukları veya düşük trombosit sayısı. Kan sulandırıcı kullanımı hekimle değerlendirilir.
- Gebelik ve emzirme — işlem genellikle ertelenir.
- Son haftalarda aynı bölgeye kortikosteroid enjeksiyonu yapılmış olması.
- Bacakta artan güçsüzlük, kasık bölgesinde uyuşma veya idrar sorunları varsa enjeksiyon değil acil ameliyat gerekir.
Olası riskler
- Enjeksiyon bölgesinde 1–3 gün ağrı ve şişlik.
- Kan veya yağ dokusu alınan yerde morluk.
- Nadiren enfeksiyon. Bu nedenle işlem steril koşullarda, ultrason veya röntgen kontrolünde yapılır.
- Etki olmayabilir veya beklenenden az olabilir.
- Disk içine enjeksiyonda nadir de olsa disk iltihabı (diskit) riski vardır.
Bu durumlardan biri sizde varsa başvurunuzda belirtin. Koordinatör, tedavinin mümkün olup olmadığını klinik hekimiyle netleştirir. Koordinatörle iletişime geçin.
Bilimsel veriler
Rejeneratif yöntemlerle ilgili çalışmalar farklı sonuçlar göstermektedir. Klinik hekimleri diğerlerinin yanı sıra şu çalışmalara dayanır:
- Tuakli-Wosornu YA et al. Lumbar Intradiskal Platelet-Rich Plasma (PRP) Injections: A Prospective, Double-Blind, Randomized Controlled Study. PM R, 2016.
- Lurie JD et al. Surgical versus nonoperative treatment for lumbar disc herniation: eight-year results for the Spine Patient Outcomes Research Trial. Spine, 2014.
Faydalı bilgiler: Tedavi yöntemleri · Tedavi maliyeti · Almanya’da tedavi nasıl organize edilir
Stenoz tedavisine ilişkin sık sorulan sorular
Klinik ve yöntem seçimi — ücretsiz
Durumunuzu anlatın ve MR raporunuzu ekleyin. Uygun yöntemleri uygulayan klinikleri belirleyip talebinizi onlara iletiyoruz. Yükümlülük yok, 24 saat içinde yanıt veriyoruz.
Talep gönder
