Gonartroz nedir?
Gonartroz (diz eklemi osteoartrozu) — kıkırdak dokusunun yıkımıyla karakterize dejeneratif-distrofik bir hastalıktır; bu durum ağrı, hareket kısıtlılığı ve deformiteye yol açar. Hastalığın evreleri hakkında detaylı bilgi için gonartrozun 4 evresi hakkındaki makalemizi okuyun.
Bu en yaygın artroz hastalığıdır. DSÖ verilerine göre, 60 yaş üstü erkeklerin yaklaşık %10’u ve kadınların %13’ü gonartrozdan etkilenmektedir. Almanya’da her yıl 190.000’den fazla diz eklemi replasman ameliyatı yapılmaktadır — bu en sık ortopedik operasyonlardan biridir.
Gonartroz evreleri (Kellgren-Lawrence’e göre):
- I. evre — şüpheli radyolojik bulgular, minimal osteofitler
- II. evre — eklem aralığında orta derecede daralma, belirgin osteofitler
- III. evre — aralıkta belirgin daralma, subkondral skleroz, çoklu osteofitler
- IV. evre — aralıkta şiddetli daralma, büyük osteofitler, kemik konturlarının deformasyonu
Etkilenme tipleri:
- Medial — iç kompartman tutulumu (en sık)
- Lateral — dış kompartman tutulumu
- Patellofemoral — patella tutulumu
- Total — tüm kompartmanların tutulumu
Gonartroz hakkında gerçekler
- ICD-10: M17
- Sıklık: 60 yaş üstü nüfusun %10-13’ü
- Cinsiyet: kadınlar 1,5-2 kat daha sık hastalanır
- Protezlama: Almanya’da yılda 190.000+ ameliyat
- Obezite: riski 4-5 kat artırır
Gonartroz belirtileri
Erken belirtiler
- Merdiven çıkarken ağrı
- Sabah sertliği (30 dakikaya kadar)
- Dizde çıtırtı (krepitasyon)
- Uzun süre oturduktan sonra rahatsızlık
- Eklemde periyodik şişlik
İlerleme
- Yürürken sürekli ağrı
- Fleksiyon/ekstansiyon kısıtlılığı
- Eklem instabilitesi
- Varus veya valgus deformitesi
- Sinovit (eklemde efüzyon)
Geç evreler
- Dinlenmede ve gece ağrı
- Bacaklarda belirgin deformite (O- veya X- şeklinde)
- Tam ekstansiyon imkansızlığı
- Quadriceps kas atrofisi
- Baston veya koltuk değneği ihtiyacı
Gonartroz (diz kireçlenmesi): tedavi seçenekleri ve bilinenler
Tedavi planını klinik doktoru muayene ve görüntülerin değerlendirilmesinden sonra yapar. Tabloda bu tanıda genellikle konuşulan seçenekler ve ne kadar araştırıldıkları yer alıyor.
| Seçenek | Ne beklenebilir | Kanıt düzeyi |
|---|---|---|
| Egzersiz tedavisi ve fizyoterapi | Ağrıyı azaltır, kasları güçlendirir, fonksiyonu iyileştirir; tedavinin temelidir | İyi araştırılmış, önerilir |
| Yük ayarlaması, kilo verme | Etkilenen bölgeyi rahatlatır; fazla kilo varsa %5–10 kilo kaybı ağrıyı belirgin azaltır | İyi araştırılmış, önerilir |
| Ağrı kesiciler ve NSAİİ | Alevlenmede ağrıyı hafifletir; uzun süreli kullanım yan etkiler nedeniyle sınırlıdır | Orta düzeyde kanıt |
| Kortikosteroid enjeksiyonu | İltihabı ve ağrıyı hızla azaltır, etki çoğu zaman geçicidir; sık enjeksiyon istenmez | Orta düzeyde kanıt |
| Hyaluronik asit | Hastaların bir kısmında ağrıyı birkaç ay azaltır | Sınırlı veya çelişkili kanıt |
| PRP / CGF | Kendi kanınızdan elde edilen konsantre; ağrıyı azaltabilir, yeni doku oluşturduğu gösterilmemiştir | Orta düzeyde kanıt |
| BMAC / MFAT | Kemik iliği veya yağdan hücresel preparatlar; daha pahalıdır, PRP’ye üstünlüğü kanıtlanmamıştır | Az veri |
| Diz protezi | Konservatif tedavi yardımcı olmazsa veya endikasyon varsa | Endikasyona göre — doktor karar verir |
Talebinizi birkaç partner kliniğe gönderiyoruz. Bazıları konservatif tedavi veya enjeksiyon, bazıları ameliyat önerir; her klinik kendi koşullarını ve fiyatını bildirir. Seçenekleri karşılaştırmanıza yardımcı oluyoruz.
Rejeneratif yöntemler: gerçekçi beklentiler
Kireçlenmede rejeneratif enjeksiyonlar ağrıyı azaltabilir ve fonksiyonu birkaç aydan bir yıla kadar iyileştirebilir. En iyi araştırılan, diz kireçlenmesinde PRP’dir: birçok çalışmada ağrıyı hyaluronik asitten daha fazla azaltmıştır, ancak hepsinde değil. Hasarlı kıkırdağın yeniden oluştuğu gösterilmemiştir. Hücresel yöntemler (BMAC, MFAT) daha az araştırılmıştır ve daha pahalıdır. Tedavinin temeli egzersiz ve kilo kontrolüdür; enjeksiyonlar bunların yerini almaz, onları tamamlar.
Ameliyat ne zaman konuşulur? Belirgin ağrı ve hareket kısıtlılığı 3–6 aylık konservatif tedaviye rağmen azalmazsa ve şekil bozukluğu olan ileri evrelerde ameliyat konuşulur.
Enjeksiyon işe yararsa etki genellikle 6–12 hafta içinde artar, sonuç 2–3 ay sonra değerlendirilir. Hiçbir klinik sonucu garanti edemez.
Bilmeniz gerekenler: tanı, kendi kendine bakım, seyir
Diz kireçlenmesi benzer hastalıklardan nasıl ayırt edilir
Diz kireçlenmesinde (gonartroz) diz yüklenmede, merdivende ve sandalyeden kalkarken ağrır; sabah tutukluğu kısadır, 30 dakikaya kadar sürer, zamanla çıtırtı ve dizi tam açamama ortaya çıkar. Romatoid artrit her iki dizi ve küçük eklemleri tutar, tutukluk bir saatten uzun sürer; gut veya psödogut ani şişlik ve kızarıklık yapar. Menisküs yırtığı kilitlenme ve eklem çizgisinde ağrıya yol açar. Ayakta çekilen röntgen evreyi gösterir, MR her zaman gerekmez.
Kendi başınıza neler yapabilirsiniz
Uyluk ve kalça kaslarına düzenli egzersiz, ağrıyı azaltmanın en iyi kanıtlanmış yoludur. Vücut ağırlığının %5–10’unu vermek dizi belirgin şekilde rahatlatır. Yürüyüş, bisiklet ve yüzme tam istirahatten daha iyidir; atak döneminde karşı eldeki baston yükü azaltır.
Seyir ve süreler
Gonartroz yavaş ve düzensiz ilerler; birçok kişide ağrı yıllarca egzersiz ve ağrı kesicilerle kontrol altında tutulur. Kortizon enjeksiyonları atakta haftalarca, hiyalüronik asit ve PRP ise erken evrelerde hastaların bir kısmına yardımcı olur. Şiddetli ağrı ve eklem hasarında diz protezi konuşulur.
Kimler için uygun değildir ve olası riskler
Kontrendikasyonlar
- Aktif enfeksiyon — enjeksiyon bölgesinde veya ateşle seyreden genel enfeksiyon.
- Aktif kanser veya devam eden kemoterapi.
- Pıhtılaşma bozuklukları veya düşük trombosit sayısı. Kan sulandırıcı kullanımı hekimle değerlendirilir.
- Gebelik ve emzirme — işlem genellikle ertelenir.
- Son haftalarda aynı bölgeye kortikosteroid enjeksiyonu yapılmış olması.
- Eksen bozukluğu ve eklem yıkımıyla seyreden ağır IV. evre artroz — bu durumda genellikle protez değerlendirilir.
Olası riskler
- Enjeksiyon bölgesinde 1–3 gün ağrı ve şişlik.
- Kan veya yağ dokusu alınan yerde morluk.
- Nadiren enfeksiyon. Bu nedenle işlem steril koşullarda, ultrason veya röntgen kontrolünde yapılır.
- Etki olmayabilir veya beklenenden az olabilir.
Bu durumlardan biri sizde varsa başvurunuzda belirtin. Koordinatör, tedavinin mümkün olup olmadığını klinik hekimiyle netleştirir. Koordinatörle iletişime geçin.
Bilimsel veriler
Rejeneratif yöntemlerle ilgili çalışmalar farklı sonuçlar göstermektedir. Klinik hekimleri diğerlerinin yanı sıra şu çalışmalara dayanır:
- Bennell KL et al. Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis: The RESTORE Randomized Clinical Trial. JAMA, 2021.
- Bannuru RR et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage, 2019.
Faydalı bilgiler: Tedavi yöntemleri · Tedavi maliyeti · Almanya’da tedavi nasıl organize edilir
Gonartrroz tedavisine ilişkin sık sorulan sorular
RegenPAS bir klinik değil, Münih’te bir hasta hizmet merkezidir. Görüntülerinizi ve şikâyetlerinizi inceler, talebinizi aynı anda birkaç partner kliniğe göndeririz. Sizi kabul edebilecek klinikler kendi koşullarını ve fiyatlarını iletir; fiyatlar kliniğe göre değişir ve size uygun teklifi siz seçersiniz. Koordinatör 24 saat içinde yanıt verir, klinik doktorunun ön görüşü 1–3 iş günü içinde gelir. Ardından randevu, vize davet mektubu, tercüman, transfer ve konaklamayı organize ederiz. Tedavi kararını klinik doktoru verir. Koordinatörle iletişime geçin.
MR (veya BT, röntgen) raporu ve varsa görüntüler, ayrıca şikâyetlerinizin ve daha önce aldığınız tedavinin kısa bir açıklaması. Bunları web sitesindeki form üzerinden gönderin — değerlendirme ücretsizdir ve bağlayıcı değildir: koordinatör 24 saat içinde yanıt verir, klinik hekiminin ön görüşü 1–3 iş günü içinde gelir.
Maliyet yönteme, gerekli tetkiklere ve kliniğin kendisine bağlıdır: fiyatlar kliniğe göre değişir. Birkaç klinikten teklif alır, karşılaştırabilmeniz için koşullarını ve fiyat tekliflerini size iletiriz. Fiyat bilgileri tedavi maliyeti sayfasındadır. Ayakta yapılan bir işlem için Münih’te genellikle 2–3 gün yeterlidir: muayene, işlem ve kontrol.
Klinik ve yöntem seçimi — ücretsiz
Durumunuzu anlatın ve MR raporunuzu ekleyin. Uygun yöntemleri uygulayan klinikleri belirleyip talebinizi onlara iletiyoruz. Yükümlülük yok, 24 saat içinde yanıt veriyoruz.
Talep gönder
