Patellar tendinopati nedir
ICD-10 kodu: M76.5
«Zıplayıcı diz» (jumper's knee) — patellar ligamentin (patellar tendon) diz kapağının alt kutbuna yapışma yerinde dejeneratif hasarı. Diz ekstansör aparatının aşırı yüklenmesiyle ortaya çıkar: zıplama, koşu, ağırlıklı squat. Spor kariyerinin bitmesinin ana nedenlerinden biri.
Risk grubunda kimler var
Zıplama sporları
Voleybol (oyuncuların %45'e kadar!), basketbol (%32), atletizm (zıplama), hentbol. Sıklık antrenmandaki zıplama sayısı ile doğrudan ilişkilidir.
Koşu ve CrossFit
Sert zemin üzerinde koşu, box-jumps ile CrossFit, ağırlıklı squat. Squat sırasında ligament üzerindeki yük vücut ağırlığının 8 katına ulaşabilir.
Güç sporları
Ağırlık kaldırma, powerlifting. Büyük ağırlıkla derin squat — patellar ligament üzerinde maksimum yük.
Blazina evreleri
Evre 1: Yüklenme sonrası ağrı
Antrenman sonrası rahatsızlık, birkaç saat içinde geçer. Sporcu tam hacimde antrenman yapabilir. USG'de minimal değişiklikler.
Evre 2: Yüklenme başlangıcı ve sonrası ağrı
Antrenman başlangıcında ağrı, ısınma sonrası azalır, sonra geri döner. Spor performansında düşüş. USG'de kalınlaşma, hipoechoik alanlar.
Evre 3: Sürekli ağrı
Günlük aktivitelerde ağrı: merdiven çıkma, sandalyeden kalkma, squat. Spor yapamama. USG'de neovaskülarizasyon, kısmi yırtıklar.
Evre 4: Tam rüptür
Patellar ligament rüptürü. Diz ekstansiyonu imkansız. Cerrahi rekonstrüksiyon gereklidir.
Tanı
USG (birinci basamak)
Ligament proksimal kısmında kalınlaşma (normal 3-5 mm, tendinopatide 7-12 mm). Dejenerasyon hipoechoik alanlar. Doppler — neovaskülarizasyon (aktif süreç markörü). Diz fleksiyonunda dinamik inceleme.
MR
Ligament proksimal üçte birinde T2'de hiperintens sinyal. Kalınlaşma. Kısmi yırtıklar, paratendinit, infrapatellar bursit saptar. Blazina 3-4'te MR zorunlu.
Klinik
Diz kapağı alt kutbu palpasında ağrı (patognomonik bulgu). Tek bacak decline squat testinde ağrı. Victorian Institute of Sport Assessment (VISA-P) — standardize anket.
Patellar tendinopati (atlayıcı dizi): tedavi seçenekleri ve bilinenler
Tedavi planını klinik doktoru muayene ve görüntülerin değerlendirilmesinden sonra yapar. Tabloda bu tanıda genellikle konuşulan seçenekler ve ne kadar araştırıldıkları yer alıyor.
| Seçenek | Ne beklenebilir | Kanıt düzeyi |
|---|---|---|
| Egzersiz tedavisi ve fizyoterapi | Ağrıyı azaltır, kasları güçlendirir, fonksiyonu iyileştirir; tedavinin temelidir | İyi araştırılmış, önerilir |
| Yük ayarlaması, kilo verme | Etkilenen bölgeyi rahatlatır; fazla kilo varsa %5–10 kilo kaybı ağrıyı belirgin azaltır | Orta düzeyde kanıt |
| Şok dalga tedavisi | 3–5 seanslık kür; kronik ağrısı olan hastaların bir kısmına yardımcı olur | Sınırlı veya çelişkili kanıt |
| PRP / CGF | Kendi kanınızdan elde edilen konsantre; ağrıyı azaltabilir, yeni doku oluşturduğu gösterilmemiştir | Sınırlı veya çelişkili kanıt |
| Kortikosteroid enjeksiyonu | — | Bu tanıda genellikle kullanılmaz |
| Tendon ameliyatı (nadiren) | Konservatif tedavi yardımcı olmazsa veya endikasyon varsa | Endikasyona göre — doktor karar verir |
Talebinizi birkaç partner kliniğe gönderiyoruz. Bazıları konservatif tedavi veya enjeksiyon, bazıları ameliyat önerir; her klinik kendi koşullarını ve fiyatını bildirir. Seçenekleri karşılaştırmanıza yardımcı oluyoruz.
Rejeneratif yöntemler: gerçekçi beklentiler
Tendinopatilerde tedavinin temeli tendona kademeli yüklenmedir: 3–6 ay boyunca özel egzersizler. Şok dalga tedavisi hastaların bir kısmına yardımcı olur. PRP ile ilgili veriler çelişkilidir: tenisçi dirseği ve plantar fasiitte yarar gösteren çalışmalar vardır, diğer tendonlar için ikna edici kanıt yoktur. Kortikosteroidler ağrıyı hızla giderir, ancak etki çoğu zaman kısa sürer ve tendona tekrarlanan enjeksiyonlar istenmez.
Ameliyat ne zaman konuşulur? Tendonun tam yırtığında veya doğru tedaviye rağmen ağrı 6–12 aydan uzun sürerse ameliyat konuşulur.
Enjeksiyon işe yararsa etki genellikle 6–12 hafta içinde artar, sonuç 2–3 ay sonra değerlendirilir. Hiçbir klinik sonucu garanti edemez.
Bilmeniz gerekenler: tanı, kendi kendine bakım, seyir
Atlayıcı dizi benzer hastalıklardan nasıl ayırt edilir
Patellar tendinopatide ağrı diz kapağının alt kenarının hemen altında noktasaldır; sıçramada, çömelmede ve antrenmanın başında artar. Kondromalazi merdiven inerken ve uzun oturmadan sonra diz kapağının arkasında, ergenlerde Osgood–Schlatter hastalığı daha aşağıda, tibia çıkıntısında ağrı yapar. Ultrason tendondaki kalınlaşmayı ve damarlanmayı gösterir.
Kendi başınıza neler yapabilirsiniz
Antrenmanı tamamen bırakmadan sıçrama yükünü azaltın. Tedavinin temeli ağrıyı azaltan izometrik egzersizler ve 12 hafta veya daha uzun süren, kademeli artan kuadriseps yükleme programıdır (eğimli tahtada çömelme).
Seyir ve süreler
İyileşme 3–6 ay sürer ve sabır ister. Şok dalga tedavisi ve PRP enjeksiyonları egzersize ek olarak hastaların bir kısmına yardımcı olur. Tendona kortizon yapılmaz; ameliyat nadiren, uzun süreli tedavi başarısız olduktan sonra konuşulur.
Kimler için uygun değildir ve olası riskler
Kontrendikasyonlar
- Aktif enfeksiyon — enjeksiyon bölgesinde veya ateşle seyreden genel enfeksiyon.
- Aktif kanser veya devam eden kemoterapi.
- Pıhtılaşma bozuklukları veya düşük trombosit sayısı. Kan sulandırıcı kullanımı hekimle değerlendirilir.
- Gebelik ve emzirme — işlem genellikle ertelenir.
- Son haftalarda aynı bölgeye kortikosteroid enjeksiyonu yapılmış olması.
- Eksen bozukluğu ve eklem yıkımıyla seyreden ağır IV. evre artroz — bu durumda genellikle protez değerlendirilir.
Olası riskler
- Enjeksiyon bölgesinde 1–3 gün ağrı ve şişlik.
- Kan veya yağ dokusu alınan yerde morluk.
- Nadiren enfeksiyon. Bu nedenle işlem steril koşullarda, ultrason veya röntgen kontrolünde yapılır.
- Etki olmayabilir veya beklenenden az olabilir.
Bu durumlardan biri sizde varsa başvurunuzda belirtin. Koordinatör, tedavinin mümkün olup olmadığını klinik hekimiyle netleştirir. Koordinatörle iletişime geçin.
Bilimsel veriler
Rejeneratif yöntemlerle ilgili çalışmalar farklı sonuçlar göstermektedir. Klinik hekimleri diğerlerinin yanı sıra şu çalışmalara dayanır:
- Bennell KL et al. Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis: The RESTORE Randomized Clinical Trial. JAMA, 2021.
- Bannuru RR et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage, 2019.
Faydalı bilgiler: Tedavi yöntemleri · Tedavi maliyeti · Almanya’da tedavi nasıl organize edilir
Patellar tendinopati hakkında sorular
RegenPAS bir klinik değil, Münih’te bir hasta hizmet merkezidir. Görüntülerinizi ve şikâyetlerinizi inceler, talebinizi aynı anda birkaç partner kliniğe göndeririz. Sizi kabul edebilecek klinikler kendi koşullarını ve fiyatlarını iletir; fiyatlar kliniğe göre değişir ve size uygun teklifi siz seçersiniz. Koordinatör 24 saat içinde yanıt verir, klinik doktorunun ön görüşü 1–3 iş günü içinde gelir. Ardından randevu, vize davet mektubu, tercüman, transfer ve konaklamayı organize ederiz. Tedavi kararını klinik doktoru verir. Koordinatörle iletişime geçin.
MR (veya BT, röntgen) raporu ve varsa görüntüler, ayrıca şikâyetlerinizin ve daha önce aldığınız tedavinin kısa bir açıklaması. Bunları web sitesindeki form üzerinden gönderin — değerlendirme ücretsizdir ve bağlayıcı değildir: koordinatör 24 saat içinde yanıt verir, klinik hekiminin ön görüşü 1–3 iş günü içinde gelir.
Maliyet yönteme, gerekli tetkiklere ve kliniğin kendisine bağlıdır: fiyatlar kliniğe göre değişir. Birkaç klinikten teklif alır, karşılaştırabilmeniz için koşullarını ve fiyat tekliflerini size iletiriz. Fiyat bilgileri tedavi maliyeti sayfasındadır. Ayakta yapılan bir işlem için Münih’te genellikle 2–3 gün yeterlidir: muayene, işlem ve kontrol.
Klinik ve yöntem seçimi — ücretsiz
Durumunuzu anlatın ve MR raporunuzu ekleyin. Uygun yöntemleri uygulayan klinikleri belirleyip talebinizi onlara iletiyoruz. Yükümlülük yok, 24 saat içinde yanıt veriyoruz.
Talep gönder
