Hangi omurga enjeksiyonları vardır
Bunlar, ilacın BT veya floroskopi eşliğinde ağrının kaynağına tam olarak verildiği az invaziv işlemlerdir. Bel veya bacak ağrısı birkaç haftalık egzersiz ve ağrı kesiciye rağmen geçmediğinde, ancak henüz ameliyat gerekmediğinde uygulanır.
Enjeksiyonlar diski veya eklemi “onarmaz”. Amaçları ağrıyı ve iltihabı hareket edip fizik tedavi yapılabilecek kadar azaltmaktır. Uzun vadeli etkiyi egzersiz sağlar.
Yöntem seçimi ağrının kaynağına bağlıdır: sinir kökü (fıtık, darlık), faset eklemleri veya sakroiliak eklem.
Kısaca
- PRT: siyatikte sinir köküne enjeksiyon
- Faset blok: küçük omurga eklemlerine enjeksiyon, sıklıkla test amaçlı
- Radyofrekans denervasyon: faset sinirlerinin ısı ile devre dışı bırakılması
- Görüntüleme: BT veya floroskopi
- İşlem süresi: 15–45 dakika, ayakta
- Olağan etki: haftalar (blok) ile aylar (radyofrekans) arası
Fıtık ve siyatikte PRT ve epidural enjeksiyon
PRT (periradiküler tedavi), BT eşliğinde tahriş olmuş sinir kökünün yanına lokal anestezik ve genellikle kortikosteroid verilmesidir. Benzer bir seçenek, omurlar arası delikten (transforaminal) veya omur kemerleri arasından yapılan epidural enjeksiyondur.
- Bel fıtığı, disk protrüzyonu veya kanal darlığı nedeniyle bacağa ya da kola yayılan ve 6 hafta veya daha uzun süren ağrıda uygulanır.
- Annals of Internal Medicine’de yayımlanan bir meta-analize göre epidural kortikosteroidler bacak ağrısını kısa süreli ve az miktarda azaltır; uzun vadeli sonucu ve ameliyat ihtiyacını belirgin şekilde değiştirmez.
- Genellikle birkaç hafta arayla 1–2 enjeksiyon yapılır; “10 iğnelik kür” gerekçesizdir.
- Bazı klinikler kortikosteroid yerine veya onunla birlikte otolog preparatlar (PRP) uygular; bu konudaki veriler sınırlıdır.
Faset blok ve radyofrekans denervasyon
Faset sendromunda omurganın küçük eklemleri ağrır: geriye eğilme ve dönme ile artan, genellikle dizin altına yayılmayan bel veya boyun ağrısı. MR tek başına bu tanıyı koymaz.
Bu nedenle önce tanısal blok yapılır: faset eklemlerinin sinirlerine (medial dallar) lokal anestezik verilir. Ağrı birkaç saat belirgin şekilde azalırsa kaynak bulunmuş demektir ve radyofrekans denervasyon konuşulur; bu sinirler bir elektrotla 80–90 °C’ye ısıtılır.
| Faset blok | Radyofrekans denervasyon | |
|---|---|---|
| Amaç | Tanı ve kısa süreli rahatlama | Daha uzun süreli ağrı azalması |
| Ne yapılır | Lokal anestezik ± kortikosteroid | Medial dalların ısıtılması |
| Etki süresi | Saatler ile haftalar | Genellikle aylar; sinirler yeniden büyür, işlem tekrarlanabilir |
| İyileşme | Aynı gün | 1–3 hafta hassasiyet |
Kanıtlar konusunda dürüst olmak gerekirse: Hollanda’daki büyük MINT çalışmalarında (JAMA, 2017) egzersiz programına radyofrekans denervasyon eklenmesi kronik bel ağrısında klinik olarak anlamlı bir iyileşme sağlamadı. Bir Cochrane derlemesi kanıt kalitesini düşük olarak değerlendiriyor. Bu yüzden denervasyon yalnızca olumlu bir tanısal bloktan sonra ve aktif rehabilitasyonla birlikte önerilir.
Diz sinirleri de benzer şekilde radyofrekansla tedavi edilebilir (genikular denervasyon): protez henüz gerekmediğinde veya mümkün olmadığında diz kireçlenmesi ağrısında.
İşlem nasıl yapılır
Seçim
Klinik doktoru MR’ı, şikâyetleri ve muayeneyi değerlendirir; ağrının kaynağını ve uygun işlemi belirler.
İşlem
Yüzüstü yatarak, lokal anestezi altında, BT veya floroskopi eşliğinde. PRT 15–20 dakika, denervasyon 30–45 dakika sürer.
Gözlem
Klinikte 30–60 dakika. Anestezik nedeniyle bacak kısa süre uyuşabilir — o gün araç kullanılmaz.
Sonrası
Ertesi gün normal aktivite, ardından egzersiz tedavisi. Etki 2–6 hafta sonra değerlendirilir.
Yabancı bir hasta için bir işlem genellikle Münih’te 3–5 gün gerektirir: konsültasyon, işlem ve kontrol. Fiyat enjeksiyon türüne ve seviye sayısına bağlıdır — bkz. tedavi fiyatları.
Kontrendikasyonlar ve olası riskler
Kontrendikasyonlar
Cilt veya genel enfeksiyon, pıhtılaşma bozuklukları ya da doktorla konuşulmamış kan sulandırıcılar, gebelik, kontrast maddeye veya anesteziğe alerji, kontrolsüz diyabet (kortikosteroid için).
Olası riskler
Geçici ağrı artışı, birkaç saat bacakta uyuşma veya güçsüzlük, kortikosteroid sonrası kan şekerinde yükselme ve yüz kızarması, nadiren enfeksiyon veya kanama. Denervasyondan sonra 1–3 hafta sırt derisinde yanma.
Enjeksiyon yerine ameliyat ne zaman
Artan bacak güçsüzlüğü, apış arasında uyuşma, idrar veya dışkı kontrolünde bozulma — bunlar acil durumlardır.
Bilimsel veriler
Olumsuz sonuçlar dahil, omurga enjeksiyonlarının etkinliğine dair çalışmalar:
- Pinto RZ et al. Epidural corticosteroid injections in the management of sciatica: a systematic review and meta-analysis. Ann Intern Med, 2012.
- Juch JNS et al. Effect of radiofrequency denervation on pain intensity among patients with chronic low back pain: the MINT randomized clinical trials. JAMA, 2017.
- Maas ET et al. Radiofrequency denervation for chronic low back pain. Cochrane Database Syst Rev, 2015.
Omurga enjeksiyonları hakkında sık sorulan sorular
Omurga MR’ınızın ücretsiz değerlendirmesi
MR’ınızı gönderin, nerenizin ağrıdığını ve ağrının bacağa yayılıp yayılmadığını yazın. Koordinatör 24 saat içinde yanıt verir; klinik doktoru 1–3 iş günü içinde görüş bildirir.
MR gönder
