Diz ağrısının nedenleri lokalizasyona göre

Ağrının yeri — tanı için ilk anahtar. Doktora tam olarak nerede ağrıdığını, ne zaman arttığını ve neyin tetiklediğini tarif edin.

Önde ağrı (ön kısım)

Patella kondromalazisi

Diz kapağının arka yüzeyindeki kıkırdağın yumuşaması ve yıkımı. Merdiven çıkma/inme, çömelme, dizler bükülü uzun oturma sırasında ağrı («sinema belirtisi»). Genellikle genç kadınlarda ve sporcularda görülür.

→ Rejeneratif yöntemlerle kondromalazi tedavisi

Patellar tendon tendinopatisi

«Zıplayıcı diz» — patellar tendon aşırı yüklenmesi. Diz kapağının altında zıplama, koşma sırasında ağrı. Sıklıkla basketbolcularda, voleybolcularda, koşucularda görülür.

Osgood-Schlatter hastalığı

Ergenlerde: diz altında tibia tüberkülü bölgesinde ağrılı şişlik. Büyüme ve fiziksel yüklerle ilişkili. Genellikle 16-18 yaşına kadar geçer.

Yanda ağrı (medial/lateral)

Menisküs hasarı

Medial (iç) menisküs yırtığı lateralden 5 kat daha sık. Tipik belirtiler: yüklü ayakta dönme sırasında ani ağrı, eklem kilitlenmesi, ödem, tıklama sesi. Sporcularda akut travma, yaşlılarda dejeneratif yırtık.

→ Ameliyatsız menisküs tedavisi

Kollateral bağ hasarı

Medial kollateral bağ (MCL) valgus travmada (dıştan darbe) hasarlanır. Diz iç yüzeyinde ağrı, yürüme sırasında instabilite.

İliotibial trakt sendromu

«Koşucu diz» — koşma sırasında, özellikle yokuş aşağı diz dış yüzeyinde ağrı. İliotibial traktın femur lateral kondili üzerinde sürtünmesi.

Eklem içinde ağrı (diffüz)

Gonartroz (diz artrozu)

50 yaş sonrası dizde kronik ağrının en sık nedeni. Evreler: 1 — çıtırtı, aralıklı ağrı; 2 — yük altında sürekli ağrı, sabah tutukluğu; 3 — istirahatte ağrı, deformite; 4 — kontraktür, yürüyememe. Rejeneratif tedavi 3. evre dahil etkili.

→ Rejeneratif yöntemlerle diz artrozu tedavisi

Sinovit

Sinovyum zarı iltihabı. Diz şişer, sıcaklaşır, hareketler kısıtlanır. Reaktif, enfeksiyöz veya otoimmün olabilir. Ayırıcı tanı gerektirir.

→ Diz sinoviti tedavisi

Çapraz bağ hasarı

Ön çapraz bağ (ACL) — rotasyonel travmada. Tipik «patlama» sesi, hemen ödem, instabilite. Sporcularda en sık travmalardan biri. Rejeneratif tedavi rekonstrüksiyon sonrası rejenerasyonu güçlendirebilir veya parsiyel yırtıkları tedavi edebilir.

→ Diz bağları tedavisi

Diz arkasında ağrı

Baker kisti

Sinovyum zarının popliteal fossaya fıtıklaşması. Diz arkasında gerilme ve dolgunluk hissi. Genellikle sekonder — artroz, menisküs hasarı, sinovit ile ortaya çıkar.

Popliteal ven trombozu

Tehlikeli durum: bacakta ağrı, ödem, cilt sıcaklığında artış. Acil tanı (venöz USG) ve antikoagülan tedavi gerektirir.

Diz ağrısı tanısı

Diz eklemi MRG

Altın standart. Kıkırdak, menisküsler, bağlar, sinovyal zar, kemikleri görselleştirir. Menisküs yırtıklarında tanı doğruluğu %95, bağ hasarlarında %98. Işınsız. 2-3 haftadan uzun süren ağrı durumunda önerilir.

Röntgenografi

Ayakta (yük altında) — eklem aralığı ve gonartroz evresini değerlendirmek için. Kellgren-Lawrence sınıflamasına göre 0’dan 4’e kadar evre belirlenir. Yumuşak dokuları göstermez.

Diz eklemi USG

Efüzyon, Baker kisti, bağ durumunu değerlendirmek için. Hızlı ve ucuz birinci basamak inceleme.

Klinik testler

McMurray ve Apley testleri (menisküs), Lachman ve anterior çekmece testi (ACL), varus/valgus stres testi (kollateral bağlar). Deneyimli bir ortopedist muayene ile ön tanı koyabilir.

Nasıl tedavi edilir: önce neden

Tedavi ağrının nedenine bağlıdır; bu yüzden muayeneyle ve gerekirse görüntülemeyle — röntgen, ultrason veya MR — başlanır. Aynı ağrının nedeni kireçlenme olabileceği gibi tendon, sinir veya disk sorunu da olabilir.

Hastaların çoğuna konservatif tedavi yardımcı olur: egzersiz tedavisi, yük ayarlaması, kısa süreli ağrı kesiciler ve bazen enjeksiyonlar. Rejeneratif yöntemler (PRP, hücresel preparatlar) tanı netleştiğinde ve en azından sınırlı veri varsa konuşulur; hiçbir yöntem sonucu garanti etmez.

Vakanızın açıklamasını ve görüntülerinizi birkaç partner kliniğe gönderiyoruz. Klinik doktorları ön görüş verir, bir plan önerir ve fiyat bildirir; biz de seçenekleri karşılaştırmanıza yardımcı oluruz.

Diz eklemi hastalıkları

Gonartroz

Diz eklemi artrozu. Kıkırdak aşınması, deformite, hareket kısıtlılığı.

Menisküs yırtığı

Kıkırdak yastığın hasarı. Kilitlemeler, tıklama, rotasyonda ağrı.

Çapraz bağlar

ACL/PCL yırtığı. Yürürken ve sporda instabilite, subluksasyonlar.

Kondromalazi

Patella kıkırdağının yumuşaması. Merdiven çıkmada ve çömelmede ağrı.

Sinovit

Eklem zarı iltihabı. Şişlik, sıcaklık, hareket kısıtlılığı.

Bacak ekseni deformitesi

Varus/valgus. Eşitsiz yüklenme ve hızlanmış kıkırdak aşınması.

Kimler için uygun değildir ve olası riskler

Kontrendikasyonlar

  • Aktif enfeksiyon — enjeksiyon bölgesinde veya ateşle seyreden genel enfeksiyon.
  • Aktif kanser veya devam eden kemoterapi.
  • Pıhtılaşma bozuklukları veya düşük trombosit sayısı. Kan sulandırıcı kullanımı hekimle değerlendirilir.
  • Gebelik ve emzirme — işlem genellikle ertelenir.
  • Son haftalarda aynı bölgeye kortikosteroid enjeksiyonu yapılmış olması.
  • Eksen bozukluğu ve eklem yıkımıyla seyreden ağır IV. evre artroz — bu durumda genellikle protez değerlendirilir.

Olası riskler

  • Enjeksiyon bölgesinde 1–3 gün ağrı ve şişlik.
  • Kan veya yağ dokusu alınan yerde morluk.
  • Nadiren enfeksiyon. Bu nedenle işlem steril koşullarda, ultrason veya röntgen kontrolünde yapılır.
  • Etki olmayabilir veya beklenenden az olabilir.

Bu durumlardan biri sizde varsa başvurunuzda belirtin. Koordinatör, tedavinin mümkün olup olmadığını klinik hekimiyle netleştirir. Koordinatörle iletişime geçin.

Bilimsel veriler

Rejeneratif yöntemlerle ilgili çalışmalar farklı sonuçlar göstermektedir. Klinik hekimleri diğerlerinin yanı sıra şu çalışmalara dayanır:

  1. Bannuru RR et al. OARSI guidelines for the non-surgical management of knee, hip, and polyarticular osteoarthritis. Osteoarthritis Cartilage, 2019.
  2. Bennell KL et al. Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis: The RESTORE Randomized Clinical Trial. JAMA, 2021.

Faydalı bilgiler: Tedavi yöntemleri · Tedavi maliyeti · Almanya’da tedavi nasıl organize edilir · Diz arkası ağrısı · Dizin iç tarafında ağrı · Dizin dış tarafında ağrı · Baker kisti

Diz ağrısı hakkında sorular

Neden yürürken diz ağrır?

Yürürken diz ağrısı en sık gonartroz (kıkırdak aşınması), menisküs hasarı veya patella kondromalazisinden kaynaklanır. Gonartrozda gün sonuna doğru ağrı artar, menisküs hasarında ağrı keskin olup kilitlenmelerle seyreder. Kesin tanı için MRG gereklidir.

Diz protezinden kaçınılabilir mi?

Çoğu zaman evet, özellikle erken ve orta evre kireçlenmede: uyluk kası egzersizleri, kilo verme, ağrı kesiciler ve gerekirse enjeksiyonlar birçok kişinin yıllarca ameliyatsız idare etmesini sağlar. Enjeksiyonlar (PRP, hiyalüronik asit, hücresel yöntemler) esas olarak ağrıyı ve iltihabı azaltır; yıkılmış kıkırdağı yeniden oluşturamaz. Şiddetli ağrı ve eklem hasarında protez en güvenilir çözüm olmaya devam eder; kararı klinik doktoru MR ve röntgene göre verir.

Kireçlenmede hangisi daha iyi: hiyalüronik asit mi PRP mi?

Kesin bir cevap yoktur. Hiyalüronik asit eklemdeki kaymayı iyileştirir, etkisi genellikle birkaç ay sürer. Bazı çalışmalarda PRP erken evrelerde ağrıyı hiyalüronik asit kadar ya da daha iyi azalttı, ancak verilerin kalitesi değişkendir ve büyük RESTORE çalışması PRP’nin plaseboya üstünlüğünü göstermedi. Yöntemlerin hiçbiri kıkırdağı onarmaz. Size neyin uygun olduğunu klinik doktoru MR’a ve kireçlenme evresine göre değerlendirir.

Menisküsün hasar gördüğünü nasıl anlarım?

Belirtiler: Diz eklemini döndürürken ani ağrı, eklem kilitlenmesi, çıtırtılar, şişlik, bacağı tamamen düzeltememe. McMurray ve Apley testleri yırtığı şüphelendirir, ancak doğrulamak için diz MR'ı gereklidir.

Diz enjeksiyonundan sonra iyileşme ne kadar sürer?

PRP veya hiyalüronik asit enjeksiyonundan sonra hasta klinikten kendi yürüyerek ayrılır. 2–3 gün yoğun yüklenmeden kaçınılması, ardından normal aktiviteye ve egzersizlere kademeli dönülmesi önerilir. Etki 6–12 hafta sonra değerlendirilir; iyileşme yoksa doktor planı gözden geçirir. Spora dönüş tanıya bağlıdır.