PRP tedavisi nedir
PRP (trombositten zengin plazma) hastanın kendi kanından hazırlanır. Kan santrifüj edilir, trombositten zengin tabaka ayrılır ve ekleme, tendona veya bağa enjekte edilir. Almanya’da Eigenbluttherapie veya ACP olarak da bilinir.
Trombositler iltihabı azaltan ve iyileşmeyi etkileyen büyüme faktörleri (PDGF, TGF-β, VEGF ve diğerleri) salgılar. PRP kıkırdağı yeniden büyütmez: amaç, birkaç aydan bir yıla kadar daha az ağrı ve daha iyi işlevdir.
Preparatlar trombosit ve lökosit içeriğine göre farklılık gösterir. Eklemler için çoğunlukla lökositten fakir PRP kullanılır; tendonlarda kararı hekim verir.
Kısaca PRP
- Materyal: kendi kanınız, 15–60 ml
- İşlem süresi: yaklaşık 45–60 dakika
- Kür: genellikle 2–4 hafta arayla 1–3 enjeksiyon
- Etkinin başlaması: 2–6 hafta
- Etki süresi: çalışmalarda 6–12 aya kadar, kişiye göre
- Yaklaşık fiyat: enjeksiyon başına yaklaşık 500–800 €
PRP hangi hastalıklarda kullanılır
PRP’nin faydası her tanı için aynı düzeyde kanıtlanmamıştır. Tablo, temel endikasyonları ve mevcut verileri özetler.
| Tanı | Çalışmaların gösterdiği | Açıklama |
|---|---|---|
| Diz artrozu I–III. evre | 18 çalışmalık bir meta-analizde 6–12 ayda hiyalüronik asitten daha iyi; RESTORE çalışmasında plasebodan üstün değil | En sık endikasyon; sonuçlar kişiye göre değişir |
| Tenisçi dirseği | Bir yılda kortizondan daha iyi | Tekrarlanan kortizon iğnelerine iyi bir alternatif |
| Plantar fasiit | Uzun vadede kortizonla benzer veya daha iyi | Germe egzersizleri ve tabanlıkla birlikte |
| Patellar tendinopati, omuz | Veriler tutarsız | MR/ultrason ve başarısız egzersiz tedavisinden sonra karar verilir |
| Aşil tendonu | JAMA’daki bir çalışmada plasebodan iyi değil | Temel tedavi eksantrik egzersizlerdir |
| Kalça artrozu | Hiyalüronik asitle benzer | Yalnızca ultrason eşliğinde |
PRP; tam tendon yırtığında, deformiteli ağır IV. evre artrozda veya mekanik olarak kilitlenmiş eklemde işe yaramaz — bu durumlarda başka yöntemler konuşulur.
İşlem nasıl yapılır
MR değerlendirmesi
Klinik hekimi görüntülerinizi inceler ve PRP’nin uygun olup olmadığına karar verir; ön görüş MR alındıktan sonra 1–3 iş günü içinde gelir.
Kan alma
Toplardamardan 15–60 ml kan alınır — normal bir kan tahlili gibi.
Santrifüj
Kan 10–20 dakika santrifüj edilerek trombosit konsantresi elde edilir.
Ultrason eşliğinde enjeksiyon
Lokal anesteziden sonra PRP, ultrason kontrolüyle tam olarak hasarlı bölgeye enjekte edilir.
Aynı gün eve dönüş
20–30 dakikalık gözlemden sonra ayrılabilirsiniz. Münih seyahati için genellikle 2–3 gün yeterlidir.
PRP sonrası iyileşme
- Enjeksiyon yerinde 1–2 gün ağrı ve şişlik beklenen bir reaksiyondur; soğuk uygulama ve dinlenme yardımcı olur.
- İltihap giderici ilaçlar (ibuprofen, diklofenak) genellikle işlemden birkaç gün önce ve 1–2 hafta sonra kullanılmaz. Ağrı için hekim çoğunlukla parasetamol önerir.
- Hemen yürüyebilirsiniz. Eklem veya tendona yoğun yük genellikle 1–2 hafta sonra, koşu ve spor ise hekimin planına göre başlar.
- Fizyoterapi tedavinin parçasıdır: PRP egzersizle birlikte daha iyi sonuç verir.
- Sonuç 6–12 hafta sonra değerlendirilir. Bir kür etki etmediyse tekrarlamanın genellikle anlamı yoktur.
PRP kimlere uygun değildir ve olası riskler
Kontrendikasyonlar
Aktif enfeksiyon, aktif kanser, düşük trombosit ve pıhtılaşma bozuklukları, kansızlık, gebelik, son 4–6 hafta içinde aynı bölgeye kortizon iğnesi.
Olası riskler
1–3 gün ağrı ve şişlik, kan alınan yerde morluk. Nadiren enfeksiyon; bu nedenle işlem steril koşullarda yapılır. Kendi plazmanıza alerji olmaz.
Ne zaman başka yöntemler gerekir
Tam tendon veya bağ yırtığı, kilitli eklem, ağır IV. evre artroz — genellikle ameliyat veya protez konuşulur.
PRP ve diğer yöntemler
| Yöntem | PRP’den temel farkı | Ayrıntılar |
|---|---|---|
| Kortizon | Daha hızlı rahatlatır, ancak etkisi daha kısadır ve sık iğneler zararlıdır | Kortizon iğnesi |
| Hiyalüronik asit | Eklem sıvısını iyileştirir; etkisi 6 aya kadar | Hiyalüronik asit |
| CGF | Fibrin matriksli büyüme faktörü konsantresi | CGF tedavisi |
| Hücresel yöntemler (MFAT, BMAC) | Yağ dokusu veya kemik iliği hücrelerini kullanır; daha ileri değişikliklerde | Kök hücre |
Almanya’da PRP ne kadar tutar
Almanya’da PRP ücreti genellikle hasta tarafından ödenir: devlet sigortası karşılamaz, özel sigortalar ise bazen, duruma göre öder. Yaklaşık fiyat, hazırlama sistemine, bölgeye ve ultrason kontrolüne göre enjeksiyon başına 500–800 €’dur; 3 enjeksiyonluk bir kür yaklaşık 1.500–2.400 € tutar.
Kesin maliyeti klinik MR’ı inceledikten sonra bildirir; biz de seyahat planıyla birlikte önceden iletiriz. Ayrıntılar: tedavi maliyeti.
Fiyatlar yaklaşıktır. Her kliniğin kendi koşulları ve fiyatı vardır: talebinizi birkaç kliniğe gönderir, karşılaştırmanız için tekliflerini size iletiriz.
Bilimsel veriler
PRP ile ilgili olumlu ve nötr sonuçlu çalışmalar:
- Belk JW et al. Platelet-Rich Plasma Versus Hyaluronic Acid for Knee Osteoarthritis: A Systematic Review and Meta-analysis of Randomized Controlled Trials. Am J Sports Med, 2021.
- Bennell KL et al. Effect of Intra-articular Platelet-Rich Plasma vs Placebo Injection on Pain and Medial Tibial Cartilage Volume in Patients With Knee Osteoarthritis: The RESTORE Randomized Clinical Trial. JAMA, 2021.
- Peerbooms JC et al. Positive effect of an autologous platelet concentrate in lateral epicondylitis in a double-blind randomized controlled trial: platelet-rich plasma versus corticosteroid injection with a 1-year follow-up. Am J Sports Med, 2010.
- de Vos RJ et al. Platelet-rich plasma injection for chronic Achilles tendinopathy: a randomized controlled trial. JAMA, 2010.
PRP tedavisi hakkında sık sorulan sorular
PRP’nin size uygun olup olmadığını öğrenin
MR’ınızı gönderin ve tanınızı yazın. Koordinatör 24 saat içinde yanıt verir; klinik hekimi 1–3 iş günü içinde ön görüş bildirir.
MR gönder
